{"id":77,"date":"2022-11-07T21:12:47","date_gmt":"2022-11-07T21:12:47","guid":{"rendered":"https:\/\/svalbardglaciers.wordpress.com\/?page_id=77"},"modified":"2024-10-01T21:37:13","modified_gmt":"2024-10-01T21:37:13","slug":"svalbard","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/crios.pl\/pl\/svalbard\/","title":{"rendered":"Dlaczego Svalbard?"},"content":{"rendered":"

Ocieplenie klimatu Arktyki jest dobrze udokumentowane. Rok 2020 by\u0142 rokiem z najcieplejszym latem w historii obserwacji na Svalbardzie, ze \u015bredni\u0105 temperatur\u0105 JJA +7.2\u00b0C, kt\u00f3ra by\u0142a o 3\u00b0C wy\u017csza od normy klimatologicznej na stacji meteorologicznej Svalbard Airport. Podczas gdy w Hornsundzie \u015brednia dla tych samych miesi\u0119cy letnich wynios\u0142a 4,8\u00b0C (tylko 1,2\u00b0C wi\u0119cej ni\u017c lokalna norma). Najwy\u017csz\u0105 maksymaln\u0105 temperatur\u0119 powietrza w historii odnotowano 25 lipca 2020 roku: +21,7\u00b0C i +16,5\u00b0C odpowiednio na lotnisku Svalbard i w Polskiej Stacji Polarnej w Hornsundzie. Co wi\u0119cej, obszar lodu morskiego na Oceanie Arktycznym osi\u0105gn\u0105\u0142 drugi minimalny zasi\u0119g w historii pomiar\u00f3w satelitarnych od 1979 r. (3,74 mln km\u00b2 15 wrze\u015bnia 2020 r.). Podczas gdy lato 2021 r. by\u0142o ch\u0142odniejsze, a minimalny zasi\u0119g lodu morskiego w Arktyce znacznie wi\u0119kszy, udowodniono przyspieszenie trendu ocieplenia klimatu pomimo waha\u0144 mi\u0119dzyrocznych.2<\/sup>\u00a0on September 15, 2020). While the summer of 2021 was colder and the minimal Arctic sea ice extent significantly larger, acceleration of the climate warming trend is proved despite interannual variations.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Grafika 1. Z\u0142o\u017cony system atmosfera-l\u0105d-morze w Arktyce (Svalbard). Zdj\u0119cie: Irek Sobota, Projekt graficzny: Ela \u0141epkowska<\/p>\n\n\n\n

Takie przyspieszenie powoduje znacz\u0105ce zmiany w kriosferze Svalbardu (szybsze topnienie lodowc\u00f3w, rozmarzanie wieloletniej zmarzliny) i stymuluje szybsz\u0105 wymian\u0119 energii mi\u0119dzy atmosfer\u0105, kriosfer\u0105 i oceanem oraz transfer masy z l\u0105du do morza. Wspomniane powy\u017cej przyk\u0142ady rozbie\u017cno\u015bci w parametrach meteorologicznych pokazuj\u0105 regionalne\/lokalne r\u00f3\u017cnice w ociepleniu klimatu, a nast\u0119pnie reakcj\u0119 innych czynnik\u00f3w \u015brodowiskowych. Dlatego te\u017c monitorowanie takich parametr\u00f3w i reakcji \u015brodowiska musi by\u0107 prowadzone w wielu miejscach na Svalbardzie. Rozmieszczenie d\u0142ugoterminowych stacji obserwacyjnych oraz obiekt\u00f3w polskich i norweskich instytucji wzd\u0142u\u017c ca\u0142ego zachodniego Svalbardu daje szans\u0119 na lepsz\u0105 kwantyfikacj\u0119 obserwowanych zmian i ich lepsze zrozumienie.<\/p>\n\n\n\n

W wyniku ocieplenia Arktyki mo\u017cna zaobserwowa\u0107 szybsz\u0105 deglacjacj\u0119 i modyfikacj\u0119 krajobraz\u00f3w l\u0105dowych. Ponadto \u015brodowisko morskie ulega znacznym zmianom, zw\u0142aszcza w fiordach. Lepsze zrozumienie proces\u00f3w prowadz\u0105cych do takich zmian wraz z ich kwantyfikacj\u0105 w celu modelowania i bardziej precyzyjnych prognoz wymaga d\u0142ugich serii danych z monitorowania kluczowych parametr\u00f3w (jako t\u0142a) i eksperymentalnych projekt\u00f3w terenowych skoncentrowanych na konkretnych tematach w wielu lokalizacjach. Strategia ta jest oczywistym sposobem badania \u015brodowiska polarnego, a na Svalbardzie jest promowana i koordynowana przez SIOS, a tak\u017ce w ramach krajowych program\u00f3w badawczych.<\/p>\n\n\n\n

D\u0142ugoterminowa wsp\u00f3\u0142praca polsko-norweska pomi\u0119dzy wiod\u0105cymi instytucjami badawczymi i operatorami infrastruktury polarnej jest zr\u00f3\u017cnicowana i zmienia si\u0119 nieznacznie w czasie. Grupy badawcze z uniwersytet\u00f3w i instytucji naukowych maj\u0105 r\u00f3\u017cne umowy z partnerami zagranicznymi zwi\u0105zane z przygotowanymi projektami badawczymi lub wymian\u0105 student\u00f3w.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

The warming of the Arctic climate is well documented. The year 2020 was the year with the warmest summer in the history of instrumental observations in Svalbard, having the mean JJA temperature +7.2\u00b0C, which was 3\u00b0C above the climatological normal at the Svalbard Airport met station. While in Hornsund the same summer months mean wasContinue reading “Why study Svalbard?”<\/span><\/a><\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-77","page","type-page","status-publish","hentry","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/crios.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/77","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/crios.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/crios.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/crios.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/crios.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=77"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/crios.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/77\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":453,"href":"https:\/\/crios.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/77\/revisions\/453"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/crios.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=77"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}