Ta strona zawiera następujące informacje:
Aby zobaczyć poszczególne sekcje kliknij na przyciski powyżej lub przewiń stronę w dół.
1. Cele projektu
- stworzenie systemu cal/val dla badań pośrednich, np. badania radarowe, teledetekcyjne i in.
- zmodernizowanie i rozbudowa zautomatyzowanej sieci monitoringu dla kriosfery Spitsbergenu.
- ujednolicenie i rozbudowa systemów monitoringu dla lokalizacji Hornsund, Longyearbyen i Ny-Ålesund (stacje I poziomu). Wyposażenie całej infrastruktury badawczej polskich jednostek naukowych (stacje II stopnia) w najnowsze technologie monitorowania kriosfery.
- wybranie istniejących lub opracowanie ujednoliconych protokołów pomiarowych podczas wspólnych warsztatów i szkoleń w oparciu o proces SIOS Core Data.
- przesyłanie danych w czasie rzeczywistym do otwartych repozytoriów, zgodnie z zasadami FAIR, dla badaczy i decydentów.
2. Opis projektu
Przyspieszenie ocieplenia Arktyki powoduje istotne zmiany w kriosferze Svalbardu (szybsze topnienie lodowców, rozmarzanie wieloletniej zmarzliny, zmiany w rozpoczęciu okresu ablacji) oraz stymuluje szybszą wymianę energii pomiędzy atmosferą, kriosferą i oceanem oraz transfer masy z lądu do morza. Zaobserwowane wahania mierzonych parametrów meteorologicznych pokazują regionalne/lokalne różnice w ociepleniu klimatu, a co za tym idzie, reakcji na inne czynniki środowiskowe. Dlatego w wielu lokalizacjach na Svalbardzie konieczne jest monitorowanie takich parametrów i reakcji na środowisko. Rozmieszczenie długoterminowych stacji obserwacyjnych oraz instytucji polskich i norweskich stanowisk pomiarowych wzdłuż całego zachodniego wybrzeża Spitsbergenu daje szansę na lepszą kwantyfikację obserwowanych zmian i ich głębsze zrozumienie.
Celem tego projektu jest modernizacja i rozbudowa zautomatyzowanej sieci monitoringu skupionej na kriosferze Spitsbergenu jako systemu kalibracji/walidacji w badaniach pośrednich (mapa poniżej). W pierwszych krokach planujemy: harmonizacja i rozszerzenie systemów monitoringowych Hornsund, Longyearbyen i Ny-Ålesund (stacje I poziomu), dwie ostatnie we współpracy z partnerami norweskimi. Drugim etapem będzie wyposażenie wszystkich infrastruktur badawczych polskich jednostek naukowych (stacje II stopnia): Stacji Polarnej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Stacji Polarnej im. Stanisława Baranowskiego Spitsbergen Uniwersytetu Wrocławskiego, Stacji Polarnej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Stacji Polarnej Calypsobyen UMCS w najnowocześniejsze rozwiązania technologie monitorowania kriosfery. Wszystkie stacje pomiarowe będą działać zgodnie ze standaryzowanymi protokołami pomiarowymi opracowanymi w ramach wspólnych warsztatów i szkoleń w oparciu o proces SIOS Core Data. Kluczowym elementem sieci obserwacyjnej będzie transfer danych w czasie rzeczywistym do otwartych repozytoriów, zgodnie z zasadami FAIR, dla badaczy i decydentów.
3. Pakiety robocze
Projekt został podzielony na sześć Pakietów Roboczych (Work Packages):
- WP1: Zarządzanie projektem
- Realizacja projektu wymaga pracy administracyjnej. W instytucji Lidera jest zapewnione stanowisko na pełen etat.
- WP2: Ujednolicenie aparatury oraz standaryzacja procedur pomiarowych i formatów danych
- Zakup aparatury w procesie zamówień publicznych. Wszyscy partnerzy mają doświadczenie w zakupie odpowiedniego sprzętu, kontaktach z producentami i administracją zaznajomioną ze specyfiką zakupu aparatury na Svalbardzie. Obecne opóźnienie w rozpoczęciu projektu jest uwzględnione w planowanych zakupach. Instytucje są przygotowane do ustalenia priorytetów zakupowych dla projektu CRIOS.
- Standardowe protokoły pomiarowe (WMO itp.), standardowe protokoły danych, mierzone zmienne (ECV, dane źródłowe SIOS, Arctic share variables – SAON, Arctic PASSION).
- WP3: Instalacja sieci monitorującej
- Stacje poziomu 1 (stały dostęp do sieci elektrycznej, usługa całoroczna)
- Lokalizacja: Hornsund (tundra) (IGF PAN), Longyearbyen (tundra) (UNIS/NPI, UŚ), Ny-Ålesund (tundra) (NPI, IGF PAN, UMK).
- Sprzęt: Wieże kowariancji wirów w Hornsundzie i Longyearbyen, narożne reflektory InSAR, system monitorowania GNSS, czujniki śniegu i lodu (SPICE, WISe).
- Kampanie terenowe: wiosna 2023 r., lato 2023 r., wiosna 2024 r.
- Stacje poziomu 1 prowadzą różnorodne rodzaje monitoringu (meteorologiczne, geofizyczne, glacjologiczne, hydrologiczne, chemiczne, teledetekcyjne itp.), z danych które są już dostępne. Projekt ma na celu rozbudowę istniejącej infrastruktury o nowy monitoring, którego konieczność została wskazana m.in. w rekomendacjach raportu SESS. Kolejnym celem jest uzupełnienie systemów monitorowania - na przykład, jeśli niektóre pomiary są przeprowadzane w Ny-Ålesund, a nie w Hornsundzie. Zainstalowane zostaną wtedy odpowiednie przyrządy w celu harmonizacji pomiarów pod kątem możliwości przeprowadzenia analizy przestrzennej zmian w kriosferze zachodzących na całym Svalbardzie. Planowany monitoring nie powiela istniejącego, lecz uzupełnia go lub modyfikuje.
- Stacje poziomu 2 (zasilane bateryjnie, obsługa sezonowa)
- Lokalizacja: Kaffiøyra (tundra - UMK, UWr) i Waldemarbreen (lodowiec - UMK), Petuniabukta (tundra - UAM, UWr) i Svenbreen (lodowiec - UAM), Calypsobyen (tundra, UMCS, UWr) i Renardbreen (lodowiec - UMCS, UŚ), Elveflya (tundra - UWr) i Werenskioldbreen (lodowiec - UŚ).
- Sprzęt: automatyczne stacje meteorologiczne (AWS), kamery poklatkowe (tylko tundra), sonda do pomiaru temperatury - wieloletnia zmarzlina, czujniki śniegu i lodu (SPICE, WISe)
- Kampanie terenowe: wiosna 2023 r., lato 2023 r., wiosna 2024 r.
- Stacje poziomu 2 do tej pory realizowały krótkoterminowe pomiary związane z projektami badawczymi. Uruchomienie stałych punktów monitorowania w tych lokalizacjach ma kluczowe znaczenie dla prowadzenia badań i walidacji modeli oraz produktów teledetekcyjnych.
- Stacje poziomu 1 (stały dostęp do sieci elektrycznej, usługa całoroczna)
- WP4: Zarządzanie danymi i ich udostępnianie
- Każda stacja będzie wyposażona w moduł transmisji danych w czasie rzeczywistym (Iridium lub podobny).
- Transfer danych w czasie rzeczywistym do publicznie dostępnych repozytoriów (PPDB, ADC itp.) i portalu dostępu do danych SIOS (we współpracy z MET.NO i SIOS).
- WP5: Utrzymanie sieci
- Ponieważ głównym celem jest dostarczanie otwartych danych, ostatnie miesiące realizacji projektu zostaną poświęcone na zabezpieczenie sprzętu do jego dalszej działalności.
- WP6: Szkolenia i rozpowszechnianie informacji
- Wspólne spotkania, szkolenia i kursy dla członków projektu poprawią jakość danych. Pięć grantów podróżnych dla najlepszych magistrantów i doktorantów przyczyni się do rozwoju ich umiejętności i wiedzy. Organizacja warsztatów podczas Tygodnia Nocy Polarnej w 2023 i 2024 r. ułatwi upowszechnianie i promocję wyników CRIOS oraz wzmocni współpracę w zakresie artykułów naukowych i kolejnych projektów.
4. Działania
- Spotkania:
- Listopad/grudzień 2022 r. - inauguracyjne spotkanie projektu online.
- Styczeń 2023 - spotkanie inauguracyjne CRIOS i warsztaty podczas Polar Night Week (SIOS, PNW)
- Styczeń 2023 - spotkanie komitetu sterującego podczas Polar Night Week (SIOS, PNW)
- Czerwiec 2023 - spotkanie online komitetu sterującego
- Listopad 2023 - warsztaty CRIOS podczas Svalbard Science Conference
- Styczeń 2024 r. - warsztaty CRIOS podczas Polar Night Week (SIOS, PNW)
- Styczeń 2024 - spotkanie komitetu sterującego podczas Polar Night Week (SIOS, PNW)
- Kwiecień 2024 - spotkanie online komitetu sterującego
- Praca w terenie - więcej informacji na Reaserch in Svalbard database
- wiosna 2023
- lato 2023
- wiosna 2024
5. Upowszechnianie
Polski 
English (UK)